آخرین خبرها

شهرآرا از آخرین وضعیت احیای یکی از بافت‌های فرسوده مشهد و مشکلات پیش روی آن گزارش می دهد؛ پیچیدگی‌های بافت فرسوده آبکوه

مهدی زارع- وقوع زمین‌لرزه، طیف وسیعی از جامعه را گرفتار غم و اندوه می‌کند. نوسازی و احیای بافت‌های آسیب‌دیده نیز هزینه‌های زیادی بر دوش دولت و مدیریت‌های شهری تحمیل می‌کند. از قدیم گفته‌اند که پیشگیری، بهتر از درمان است. یک راه بهتر برای جلوگیری از بروز خسارت بر اثر زلزله وجود دارد؛ نوسازی بافت‌های آسیب‌پذیر یا همان «بافت فرسوده» قبل از بروز حادثه.
مشهد به‌لحاظ داشتن بافت فرسوده، سرآمد کشور است. آن‌طور که کارشناسان می‌گویند، اگر زلزله‌ای به بزرگی ۶.۵ ریشتر در مشهد اتفاق بیفتد، حداقل ۶٠درصد واحدهای مسکونی تخریب می‌شود. اگرچه طبق ماده١٧١ قانون برنامه پنجم، در طول این برنامه هر سال باید ١٠درصد از بافت‌های فرسوده شهری احیا و بازسازی می‌شد، اما سال‌های اجرای برنامه پنجم بدون تحقق این مهم تمام شد. قلعه آبکوه یکی از بافت‌های فرسوده شهر مشهد به‌شمار می‌رود که هنوز درگیر مشکلات بسیاری است. رویکرد جلب مشارکت مردمی‌ برای احیای این بافت فرسوده تاحدودی کار را پیش برده است؛ اما دستگاه‌های اجرایی نیز باید دراین‌زمینه همکاری لازم را انجام دهند.
رئیس شورای اسلامی‌ شهر مشهد همین دو روز پیش در جلسه علنی شورا، بافت‌های فرسوده را یکی از نقاط پرخطر و آسیب‌پذیر دربرابر زلزله برشمرد و تأکید کرد که برای بهسازی ٢هزارو٢٠٠ هکتار بافت فرسوده مشهد موفقیت چندانی حاصل نشده است.
محمدرضا حیدری افزود: سهم مشهد در بازسازی بافت‌های فرسوده بسیار اندک است، زیرا اقدامات انجام‌شده بیشتر در قالب طرح‌های الگویی، خاص و ویژه بوده که نمونه آن را در طرح مجد شاهد هستیم.

پیچیدگی‌های یک بافت تاریخی
مدیر اجرایی طرح نوسازی بافت فرسوده آبکوه نیز درباره مشکلات پیش‌روی نوسازی و احیای این منطقه گفت: بافت آبکوه پیچیدگی‌های زیادی دارد که نوسازی را کند کرده است؛ بافت ریزدانه را شاید بتوان اولین مشکل دراین‌زمینه برشمرد.
علیرضا قربانیان افزود: در قلعه آبکوه قطعه‌های بالای ١٠٠مترمربع خیلی کم هستند و همین اتفاق کار تملک را سخت کرده است. باوجود‌این توانسته‌ایم ٣٠قطعه را تملک کنیم که آماده واگذاری و شروع ساخت‌وساز است.وی با تأکید به اینکه رویکرد اصلی شهرداری، تلاش برای افزایش مشارکت اجتماعی در طرح نوسازی است، ادامه داد: ساکنانی که به نوسازی تمایل دارند، می‌توانند یکی از این قطعات را انتخاب کرده و برای شروع ساخت‌و‌ساز در آن اقدام کنند. قربانیان گفت: مساحت بافت فرسوده آبکوه حدود ٣٠هکتار است. ازاین‌میزان، ٢١هکتار متعلق به آستان قدس رضوی و ٩هکتار هم موقوفه گوهرشاد است. وی بیان کرد: بیشتر ساکنان این بافت توانایی مالی برای تملک ملکی را که در آن ساکن هستند، ندارند. این موضوع، یکی دیگر از مشکلات پیش‌روی نوسازی بافت آبکوه به‌شمار می‌رود.
مدیر اجرایی طرح نوسازی بافت فرسوده آبکوه گفت: ورود مثبت آستان قدس رضوی می‌‌تواند قدم بزرگی باشد که به ما در تملک و ثبت سند زمین‌ها برای ساکنان کمک می‌کند.

مشوق‌های خوب برای مردم
وی ابرازامیدواری کرد که مشوق‌های درنظر‌گرفته‌شده باعث سرعت‌بخشیدن به روند اجرای طرح بافت فرسوده آبکوه شود. وی تخفیف ٢٠درصدی به متقاضیان درصورت پرداخت نقدی هزینه‌ها و همچنین تهاتر ١۵درصدی با ساکنان را دو مشوق مهم برشمرد که کمی‌ به اجرای طرح سرعت بخشیده است. مدیر طرح نوسازی آبکوه، رکود در صنعت ساختمان را نیز از مشکلات بزرگ برشمرد که نه‌تنها بر ساخت‌وساز در آبکوه، بلکه بر کل کشور سایه افکنده است.
وی گفت: برای مقابله عملیاتی با رکود، پیشنهاد ما این است که شهرداری چند پروژه تعریف‌شده در طرح احیای بافت فرسوده آبکوه را بسازد تا از این طریق اشتیاق لازم در بدنه اجتماعی ایجاد شود.
قربانیان افزود: پیشنهاد کرده‌ایم به‌جای دریافت عوارض صدور پروانه ساختمانی در آغاز، این هزینه‌ در سال‌های بعد از ساخت، با مالک تصفیه شود. اگرچه درآمد شهرداری کم می‌شود، اما درحقیقت به درآمد پایدار می‌رسیم که بعد از چندسال توجیه اقتصادی پیدا می‌کند.

شاید رها کنیم!
محمدحسین ودیعی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی شورای اسلامی‌ شهر مشهد دراین‌رابطه گفت: به‌سامان‌رساندن طرح نوسازی آبکوه به‌تنهایی از عهده مدیریت شهری خارج است. سرنوشت این منطقه به اقدامات همه دستگاه‌های متولی در شهر گره خورده است.
وی با بیان اینکه احیای بافت فرسوده آبکوه تعامل همه دستگاه‌ها را می‌طلبد، افزود: شهرداری ممکن است به این نتیجه برسد که نوسازی بافت آبکوه انجام‌پذیر نیست و طرح را نیمه‌کاره رها کند.
ودیعی از اراده جدی شورا برای همکاری با شهرداری خبر داد و گفت: هر مصوبه‌ای که برای تسهیل شرایط نیاز باشد، شورای شهر فراهم خواهد کرد تا نوسازی این بافت زودتر به سرانجام برسد.

تعامل دستگاه‌ها، رفاه آن‌ها را به‌دنبال دارد
براساس تبصره بند «د» ماده ١٧١ قانون اساسی، دولت موظـف است حداقل ۵٠درصـد از منابع، اعـتبارات و تسهیلات اعطایی برای بخش مسکن اعم از طرح‌های مسکن مهر، مسکن جوانان و نیازمندان و مانند آن را به اجرای طرح‌های مذکور در محدوده بافت‌های فرسوده شهری اختصاص دهد. همچنین طبق بند «ج» همین ماده، وزارت مسکن و شهرسازی هم در کنار شهرداری‌ها موظف‌است با اعمال سیاست‌های تشویقی و در چهارچوب قانون حمایت از احیای بافت‌های فرسوده از اقدامات بخش غیردولتی برای احیاء و بازسازی بافت‌های فرسوده درقالب بودجه مصوب
حمایت کند.
ودیعی نقش دولت و آستان قدس را از بقیه دستگاه‌ها جدی‌تر دانست و گفت: شهرداری در بافت آبکوه برای خود منفعتی قائل نیست و همین اندازه که تراز صفر برایش محقق شود، کافی است؛ اما خیلی خوب می‌شود اگر دولت باوجود همه مشکلاتی که دارد، به تعهدات خود در حوزه اوراق مشارکت عمل کند.
وی بیان کرد: اگر آستان قدس رضوی از بخشی از حق‌وحقوق خود در این بافت بگذرد، نوسازی آبکوه زودتر انجام خواهد شد و همه دستگاه‌ها به منافع حاصل از این اتفاق بزرگ خواهند رسید.
نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی شورای اسلامی‌ شهر مشهد افزود: تعامل دستگاه‌ها، رفاه آن‌ها را به‌دنبال دارد و همکاری‌نکردن هم قطعا به کاهش ارزش دارایی آن‌ها منجر می‌شود.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس