آخرین خبرها

بررسی تأثیر گسترش فروشگاه‌های زنجیره‌ای شهر بر کاسبی‌های کوچک ؛ فروشگاه‌های بزرگ فرصت یا تهدید؟

خسروی- «با سلام. کسی نیست از مسئولان مربوط بپرسد که در یک محله کوچک چرا فروشگاه‌های بزرگ احداث می‌کنند؟ مگر واحدهای صنفی محلی نمی‌توانند نیاز مردم را رفع کنند که این غول‌های فروشگاهی تأسیس شده‌اند! حالا از تخفیف‌های به‌ظاهر ۵٠درصدی که معلوم نیست چنددرصد آن واقعی باشد بگذریم، این کار باعث ورشکستگی دکان‌های کوچک محله می‌شود. دکان‌هایی که مشتری‌های خود را به‌دلیل تخفیف‌های کذایی این فروشگاه‌ها از دست داده‌اند. لطفا این موضوع را از مسئولان پیگیری کنید.» «پدر من سال‌ها در محله‌مان یک مغازه کوچک داشت که همه همسایگان خریدشان را از آن انجام می‌دادند اما از وقتی چند هایپرمارکت بزرگ در محل باز شده است، تقریبا داریم ورشکست می‌شویم. مگر یک محله به چند فروشگاه بزرگ نیاز دارد که این‌قدر مجوز می‌دهند؟ لطفا رسیدگی کنید.»
قدیم‌ها برای خرید مایحتاج روزانه به بقالی محل مراجعه و اقلام مورد‌نیازمان را تهیه می‌کردیم؛ بقالی‌هایی که تقریبا با همه اهالی محل آشنا بودند، برای بعضی که مشکل مالی داشتند حساب دفتری باز می‌کردند و با همان سادگی خود، کار هم‌محلی‌هایشان را راه می‌انداختند اما الان اوضاع کمی متفاوت شده است. از سوپرمارکت‌های پر‌زرق‌وبرقی که در هر کوی و برزن دیده می‌شوند که بگذریم، فروشگاه‌ یا به قول معروف هایپرمارکت‌هایی هم که از «شیر مرغ تا جان آدمیزاد» در آن‌ها پیدا می‌شود، محلات را زیر‌سیطره خود گرفته‌اند، فروشگاه‌هایی که تخفیف‌های گاه تا ۵٠ یا ٧٠‌درصدی آن‌ها باعث افزایش اشتهای مردم برای خرید می‌شود اما باید دید که این اشتها چقدر کاذب است! در‌حقیقت چقدر به فعالیت این فروشگاه‌ها نیاز است؟ و آیا این فروشگاه‌ها تهدیدی برای واحدهای صنفی کوچک به شمار نمی‌روند؟

فروشگاه‌های بزرگ، فرصتی برای شهروندان
شهریار ناظری، معاون اجرایی سازمان میادین میوه و تره‌بار و سامان‌دهی مشاغل شهری شهرداری مشهد، در‌این‌باره می‌گوید: این سازمان درباره جانمایی و مکان‌یابی احداث فروشگاه‌های «شهرما» مطالعه کرده است. به‌دلیل تغییرات فراوان املاک در شهر و تغییر سیاست‌های شهرداری، زمین‌های تحویلی به سازمان از‌سوی شهرداری بر‌پایه زمین‌های موجود در شهرداری و یا مناطق است که گاهی هم با نوع جانمایی‌ که در مطالعات مطرح شده انطباق ندارد.
وی هدف از ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای و بزرگ را فراهم‌کردن شرایط بهتر برای خرید کالا می‌داند و می‌افزاید: از‌آنجا‌که قیمت تمام‌شده کالاهای فروشگاه‌های زنجیره‌ای و بزرگ نسبت‌به مغازه‌های بازار کمتر است، امکان رقابت برای مغازه‌های خرده‌پا بسیار محدود می‌شود؛ به همین دلیل یک فروشگاه می‌تواند برای مغازه‌های خرده‌پا تهدید باشد اما برای شهروندان و مشتریان فرصت تلقی شود.
ناظری درباره راه‌اندازی فروشگاه‌های بزرگ در مناطق کم‌برخوردار اظهار می‌کند: از‌آنجاکه قیمت تمام‌شده محصولات در فروشگاه‌ها نسبت‌به واحدهای صنفی کوچک شهر کمتر و امکان تخفیفات بیشتر میسر است، به‌نفع مصرف‌کننده خواهد بود که از این فروشگاه‌ها خرید کند. در‌مجموع می‌توان گفت شیوه خرید اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر با فروشگاه‌های بزرگ هماهنگ نیست و معمولا این فروشگاه‌ها در مناطق کم‌برخوردار با اقبال روبه‌رو نمی‌شود.

موفقیت فروشگاه‌ها وابسته به مشتری بیشتر
نهاد مرتبط مسئول شهری در موضوع فعالیت فروشگاه‌های بخش خصوصی، اتاق اصناف است. محمود بنانژاد، رئیس اتاق اصناف مشهد درباره موضوع یادشده به خبرنگار ما می‌گوید: فروشگاه‌های زنجیره‌ای مجوز خود را از اتحادیه کشوری فروشگاه‌های زنجیره‌ای دریافت می‌کنند و نظارت بر این فروشگاه‌ها مثل همه اتحادیه‌ها برعهده اتحادیه متبوع آن است.
وی با بیان اینکه اتاق اصناف ضرورت ایجاد یک واحد صنفی را تعیین نمی‌کند، می‌افزاید: از‌آنجا‌که فروشگاه‌های زنجیره‌ای بخش خصوصی محسوب شده و پروانه کسب می‌گیرند، بر‌اساس ضرورتی که سرمایه‌گذار احساس می‌کند ایجاد می‌شوند؛ زیرا باید از صرفه اقتصادی برخوردار باشند.
رئیس اتاق اصناف مشهد همچنین اظهار می‌کند: به‌طور‌معمول، فروشگاه‌های زنجیره‌ای در محل‌های کوچک سرمایه‌گذاری نمی‌کنند، زیرا باید از تعداد مشتری خود مطمئن باشند تا بتوانند به تأسیس یک فروشگاه زنجیره‌ای اقدام کنند.
وی یادآوری می‌کند: در قانون نظام صنفی برای جانمایی فروشگاه‌های زنجیره‌ای ملاک خاصی در‌نظر گرفته نشده است و سرمایه‌گذاران بر‌اساس ماده قانونی موجود می‌توانند درخواست خود را به‌منظور دریافت پروانه برای اتحادیه کشوری ارسال کنند و تعداد شعب خود را هم به اتاق اصناف اطلاع
دهند.
بنانژاد با اشاره به محدودیت فروشگاه‌ها به لحاظ جانمایی شعب ادامه می‌دهد: وقتی سرمایه‌گذار درخواست خود را به اداره اماکن اطلاع می‌دهد، این اداره شرایط ترافیکی را با پلیس راهور بررسی می‌کند تا از لحاظ ترافیکی برای معابر اطراف مشکلی پیش نیاید؛ بدین‌ترتیب مالک فروشگاه وقتی استعلام‌های مربوط را از اماکن دریافت کرد مکان مد‌نظر را در فهرست شعب خود قرار می‌دهد.
رئیس اتاق اصناف مشهد اضافه می‌کند: مالک این واحدهای صنفی (مالک فروشگاه)، پس از اینکه پروانه را برای دو شعبه از اتحادیه کشوری گرفت، اگر بعدها بخواهد شعب خود را زیاد کند و از‌نظر ترافیکی هم مشکلی نباشد، می‌تواند از همان مجوز اولیه برای دیگر شعبه‌های خود استفاده کند.

تخلفات فروشگاه‌ها نسبت‌به قبل کمتر شده است
وی درباره تخفیف‌های ۵٠درصدی فروشگاه‌های زنجیره‌ای توضیح می‌دهد: برخی کالاها مثل پوشاک به‌دلیل تغییر فصل ممکن است شامل تخفیف‌های زیادی شوند اما اکنون فروشگاه‌ها چون حتما باید تخفیف خود را به قیمت نهایی با احتساب سود خرید و سود مجاز اختصاص دهند، کمتر دراین زمینه تخلف می‌کنند.
بنانژاد با بیان اینکه اگر مردم درباره فعالیت فروشگاه‌ها اعتراض دارند به بازرسی اتاق اصناف مراجعه کنند، در پاسخ به این سؤال که چنددرصد از تخفیف‌های فروشگاه‌ها را واقعی می‌داند، می‌گوید: گاه در برخی فروشگاه‌ها تخلفاتی در این زمینه مشاهده می‌کنیم که بلافاصله به تعزیرات اعلام می‌شود تا با آن‌ها برخورد لازم صورت گیرد.

فروشگاه‌های بزرگ، فرصتی برای بازار
در ادامه علی غفوری‌مقدم، معاون بازرگانی سازمان صنعت معدن تجارت خراسان رضوی با بیان اینکه بازار نمی‌تواند از فناوری روز و طرح‌های نوین فضای تجارت دور باشد، می‌گوید: فروشگاه‌های بزرگ به‌دلیل در‌اختیار‌داشتن سبدی از کالاهای مختلف، سفرهای درون‌شهری مردم را کم کرده‌اند. از‌طرفی چون مردم از فروشگاه‌ها زیاد خرید می‌کنند، قدرت مانور فروشگاه برای در‌نظر‌گرفتن تخفیف بیشتر می‌شود و به‌همین‌دلیل قانون‌گذار تشکیل فروشگاه‌های بزرگ و زنجیره‌ای را پیش‌بینی کرده است.
وی تأسیس فروشگاه‌های بزرگ را فرصتی برای بازار برمی‌شمارد و می‌گوید: واحدهای صنفی کوچک می‌توانند در قالب فروشگاه‌های بزرگ تجمیع شوند و این امکان فراهم شود تا از این ظرفیت قانونی استفاده کنند.

فقط ۵درصد خرید و فروش مردم در فروشگاه‌های بزرگ
معاون بازرگانی سازمان صنعت معدن تجارت استان درباره تأثیر فعالیت فروشگاه‌های بزرگ بر واحدهای کوچک صنفی محلات بیان می‌کند: بررسی‌هایی که در سراسر استان و کل کشور انجام گرفته نشان می‌دهد با‌توجه‌به تعداد بسیار زیاد واحدهای خرده‌فروش و میزان عملیاتی که در آن‌ها صورت می‌گیرد، در مقایسه با عملیات انجام‌شده در فروشگاه‌های بزرگ، حداکثر، ۵‌درصد خرید و فروش مردم در فروشگاه‌های بزرگ صورت
می‌گیرد.
وی ادامه می‌دهد: واحدهای صنفی کوچک واحدهایی هستند که بیشتر فعالیت تجاری آن‌ها در محلات و راسته‌بازارها صورت می‌گیرد؛ بنابراین فروشگاه‌های زنجیره‌ای نمی‌توانند به واحدهای صنفی کوچک لطمه بزنند، حتی فکر می‌کنیم برپایی و فعالیت آن‌ها فرصتی برای خرید راحت‌تر مردم است.
غفوری‌مقدم می‌افزاید: البته از لحاظ علمی ثابت نشده که آیا میزان خرید مردم آن‌قدری به این سمت سوق پیدا کرده است که واحدهای کوچک صنفی متضرر شوند یا خیر. از دلایل این موضوع هم، گسترش هر‌روزه واحدهای کوچک صنفی در مشاغل مختلف است.

دامپینگ نیست
معاون بازرگانی سازمان صنعت معدن تجارت استان همچنین در پاسخ به اینکه برخی افراد، کاهش قیمت کالاهای فروشگاه‌های بزرگ را به‌منظور انحصارطلبی در بازار یک نوع دامپینگ تلقی می‌کنند، تأکید می‌کند: نمی‌‌توان اسم تأسیس فروشگاه‌های بزرگ را دامپینگ گذاشت؛ زیرا فروشگاه‌های بزرگ به‌دلیل میزان زیاد خرید، این امکان را دارند که با قیمت مناسب محصولات خود را به مردم عرضه
کنند.
اگر دقت کرده باشید خیلی از واحدهای صنفی کوچک نیز در یک فضای رقابتی، در‌حال تنظیم قیمت کالاهای خود با این فروشگاه‌های بزرگ هستند؛ حتی در مواردی شاهدیم واحدهای صنفی خرده‌فروش به‌دلیل داشتن هزینه‌های کمتر نسبت‌به فروشگاه‌های بزرگ، محصولات خود را با قیمتی کمتر از فروشگاه‌های یاد شده می‌فروشند.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس