شهرآرا احیای قدیمی‌ترین گذرگاه تجاری جهان را بررسی می‌کند؛ دست‌اندازهای احیای «راه ابریشم»

رافع- حدود چهار سال پیش بود که رئیس‌جمهور چین از طرحی موسوم به «یک کمربند، یک راه» سخن گفت و در قالب آن موضوع احیای قدیمی‌ترین و پرآوازه‌ترین گذرگاه تجاری جهان یعنی همان «راه ابریشم» را مطرح کرد که زمانی شرق و غرب و جنوب آسیا را به هم پیوند می‌داد و از طرفی نیز، آسیا را به شمال آفریقا و شرق اروپا متصل می‌کرد و علاوه بر گذرگاه انتقال کالاهای بازرگانی، مسیری هم برای انتقال اندیشه‌ها و فرهنگ ملت‌های مختلف به حساب می‌آمد؛ در این طرح، چین به عنوان یکی از قدرت‌های اقتصادی جهان قصد دارد جاده ابریشم را با سرمایه‌گذاری حدود ٩٠٠ میلیارد دلاری احیا کند.
طرح «یک کمربند، یک راه» که بیش از ١٠٠ کشور و سازمان بین‌المللی را شامل می‌شود، از سوی کشور ما نیز با استقبال مواجه شده و ایران هم به جمع امضاکنندگان موافقت‌نامه جاده ابریشم پیوسته و از قِبَل امضای این موافقت‌نامه که گام بزرگی برای پیوستن به این شاهراه ترانزیتی به حساب می‌آید، فرصت‌های اقتصادی بی‌بدیلی نیز برای خراسان رضوی فراهم خواهد شد چرا که بخشی از جاده ابریشم از این استان عبور می‌کند و با احیای آن، حجم ترانزیتی که از طریق این کریدور انجام می‌شود، افزایش خواهد یافت با این حال توسعه و بهبود زیرساخت‎های حمل و نقل جاده‌ای و نیز رفع مشکلات فعالان این صنعت، نکته حائز اهمیتی در این زمینه است و حتی شاید بتوان آن را پاشنه آشیل توسعه اقتصادی خراسان رضوی از مسیر «جاده ابریشم» دانست.

فرصت‌های بی‌نظیر ترانزیتی با احیای جاده ابریشم
رئیس کمیسیون حمل ‌و نقل و ترانزیت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی با بیان این که این استان، بعد از تهران قطب دوم ترانزیت بین‌المللی کشور به حساب می‌آید، در این باره به شهرآرا می‌گوید: وجود سه مرز مشترک با ترکمنستان و یک مرز مشترک با افغانستان فرصت‌های بی‌نظیری را در حوزه حمل‌ونقل بین‌المللی برای این استان ایجاد می‌کند.
احمد زمانیان یزدی با اشاره به این که شرکت‌های حمل‌ و نقل بین‌المللی توانمندی در استان وجود دارد، اظهار می‌کند: حدود ٧٠ درصد حمل کالاهای کشورهای آسیای میانه و افغانستان توسط شرکت‌های حمل و نقل استان از طریق مرزهای مشترک با ترکمنستان و افغانستان انجام می‌شود و از مسیر ترکمنستان به کشورهایی از قبیل ازبکستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ... دسترسی پیدا کرده‌ایم.
وی با اشاره به عبور بخشی از جاده ابریشم جدید از خراسان رضوی، اظهار می‌کند: چین اقداماتی برای احیای جاده ابریشم انجام داده تا از مسیر کشورهای آسیای میانه به بازار افغانستان و تاجیکستان، گرجستان و ... دسترسی پیدا کند و در حال تعریف یک کریدور ترانزیتی است که این امر با توجه به افزایش حجم ورود کالاهای ترانزیتی به خراسان رضوی، می‌تواند فرصت‌های اقتصادی ویژه‌ای را برای استان فراهم کند با این حال، روان‌سازی بخش حمل و نقل باید در راستای توسعه ترانزیت باشد تا بتوانیم از این فرصت‌ها استفاده کنیم.

چالشی از جنس فرسودگی ناوگان
رئیس انجمن صنفی شرکت‎های حمل و نقل بین‌المللی استان با اشاره به موانع موجود برای استفاده از فرصت‌های ناشی از احیای جاده ابریشم، مشکلات این حوزه را متأثر از کل کشور می‌داند و تصریح می‌کند: یکی از عمده‌ترین مشکلات، فرسودگی ناوگان است.
زمانیان با تأکید بر لزوم نوسازی ناوگان حمل و نقل، تصریح می‌کند: در آینده نزدیک شاهد خواهیم بود که ناوگان فرسوده ما اجازه تردد به کشورهای آسیای میانه و حتی ترکمنستان و افغانستان را هم نخواهد داشت؛ موضوع نوسازی ناوگان چند سال است که مطرح می‌شود اما در‌نهایت۴٠ تا ۴۵ درصد آن نوسازی شده در حالی که برای حضور در عرصه‌های رقابتی، باید ناوگان ما نوسازی شود.
وی با بیان این که با توجه به درآمدزایی و اشتغال‌زایی صنعت حمل و نقل بین‌المللی، کشورهایی از قبیل ترکمنستان، افغانستان، ازبکستان و ... به این حوزه وارد شده و برای آن برنامه‌ریزی کرده‌اند، می‌افزاید: ترانزیت تابع مجموعه‌ای از قوانین بین‌المللی است و نمی‌توان با وجود قوانین و مقررات داخلی مزاحم در این حوزه رقابت کرد؛ یکی از مشکلات ما در این صنعت، وجود قوانین و بخشنامه‌های فراوان است که مانع توسعه آن هستند و در کاهش سرعت و افزایش زمان حمل‎ونقل نقش دارند؛ باید این قوانین مخل حذف یا اصلاح شوند تا این روند تسریع و تسهیل شود و هزینه حمل کاهش یابد.
رئیس کمیسیون حمل ‌و نقل و ترانزیت اتاق دخالت حدود ١٧ سازمان و ارگان را در حوزه حمل و نقل بین‌المللی از دیگر مشکلات این صنعت برمی‌شمارد و بیان می‌کند: این امر باعث افزایش زمان حمل، کاهش سرعت و نیز افزایش هزینه‌ها می‌شود و به موقعیت طلایی ترانزیت کشور آسیب می‌زند و باعث شده کشورهای اطراف برای حمل کالاهای خود به دنبال مسیرهای جایگزین ایران باشند.
زمانیان اضافه می‌کند: در صورت برطرف شدن این مشکلات، می‌توانیم از فرصت‎های بی‌نظیری مانند احیای جاده ابریشم برای توسعه حمل‌ و نقل بین‎المللی و به تبع آن توسعه اقتصادی استفاده کنیم.

اشتغال‌زایی با احیای جاده ابریشم
مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای خراسان رضوی نیز در گفت‌وگو با شهرآرا رونق بخش حمل و نقل استان را یکی از مزایای احیای جاده ابریشم برمی‌شمارد و اظهار می‌کند: این امر فرصت‌ فراوری کالاهای ترانزیتی را برای استان ایجاد می‌کند و باعث توسعه امکانات لجستیک حمل و نقل می‌شود و اشتغال‌زایی را به دنبال خواهد داشت.
ابراهیم نصری وجود پایانه‌های مرزی با امکانات مناسب، جاده‌های ترانزیتی و ناوگان حمل و نقل به‌روز را به عنوان زیرساخت‌های مورد نیاز استان برای بهره‌گیری از فرصت احیای جاده ابریشم می‌داند و بر فرسوده بودن ناوگان حمل و نقل بین‌المللی مُهر تأیید می‌زند و خاطرنشان می‌کند: کمبود منابع جهت تأمین این زیرساخت‌ها و نوسازی ناوگان و همچنین نبود شبکه ریلی مناسب از مشکلات و موانع موجود در این مسیر است که باید برطرف شود.
وی بر لزوم کاهش بوروکراسی اداری برای رفع موانع مذکور تأکید می‌‎کند و می‌گوید: ارائه تسهیلات مناسب مالی برای توسعه و نوسازی ناوگان حمل و نقل، تشکیل کمیته توسعه ترانزیت استان و برگزاری شورای ساما‌ن‌دهی مبادی ورودی و خروجی زمینی مجاز کشور از راهکارهایی است که می‌توان برای رفع این مشکلات برشمرد.
بدون تردید با احیای جاده ابریشم فرصت‌های نابی برای توسعه صنعت حمل و نقل بین‌المللی در خراسان رضوی فراهم خواهد شد که البته بهره‌برداری از آن‌ها به همت و تلاش بخش دولتی و خصوصی استان برای فراهم کردن زیرساخت‌ها و نیز به‌روز شدن ناوگان ترانزیتی بستگی دارد و تحقق این امر نیازمند برنامه‌ریزی‌های مناسبی است که نباید از آن غفلت کرد.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس