پرده‌برداری از راز ٢٨ کتابخانۀ غیرمتعارفی که با دریافت هزینه‌های هنگفت، چراغ‌خاموش درحال فعالیت‌اند؛ درِ قرائت‌خانه‌های غیرمجاز تخته می‌شود

بنیامین یوسف‌زاده- «٢٨ قرائت‌خانۀ غیرمجاز در شهر مشهد وجود دارد که بدون هیچ مجوز قانونی و با دریافت مبالغ هنگفت و بسیار بالا از دانش‌آموزان و پشت‌کنکوری‌ها درحال فعالیت هستند.» اکبری، مدیرکل کتابخانه‌های خراسان رضوی با بیان این مطلب در دومین جلسۀ انجمن کتابخانه‌های عمومی استان در سال جاری از معضلی بزرگ در نظام آموزشی و فرهنگی پرده‌برداری کرد که روز‌به‌روز درحال افزایش است و راه‌حل برون‌رفت از این مسئله را نیز هم‌گرایی دستگاه‌های مرتبط برای عدم ادامۀ روند کاری این به‌اصطلاح کتابخانه‌های نامتعارف، دانست.
اما در تعریف قرائت‌خانه‌های غیرمجاز که تحت عناوین مختلفی همچون کتابخانۀ خصوصی، سالن کنکور و قرائت‌خانۀ دانش‌آموزان این روزها بر سر زبان‌ها افتاده است، می‌توان به مجموعه‌هایی اطلاق کرد که مکانی را برای مطالعه و قرائت کتاب‌ها غالباً برای دانش‌آموزان سال‌های آخر متوسطه و پشت‌کنکوری‌ها در اختیار افراد می‌گذارند و در مقابل، هزینه‌های متغیری از ٢٠٠ تا ۵٠٠هزار یا حتی بالاتر را برای مدت خاصی از آن‌ها دریافت می‌کنند. از قیمت نامتعارف خدمت‌رسانی این مجموعه‌ها که بگذریم، از نبود امنیت اخلاقی و اجتماعی این مراکز در غیاب نظارت دستگاه‌های اجرایی نمی‌توان گذشت و همین موضوع نیز فصل مشترک تمامی مدیران مرتبط با این موضوع به حساب می‌آید.

خلأ همکاری بین‌بخشی
اما معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری خراسان رضوی در این جلسه که در محل سالن جلسات ساختمان شهید رجایی استانداری برگزار شد، مهم‌ترین عامل به‌وجود‌آمدن چنین‌معضلاتی را وجود خلأ همکاری بین‌بخشی دانست و گفت: «برای جلوگیری از فعالیت مراکز غیرمجاز مطالعه، باید گروهی متشکل از کارشناسان زبدۀ نهاد کتابخانه‌های عمومی، ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش‌وپرورش و نیروی انتظامی راه‌اندازی شود.». سیدجواد حسینی افزود: «این تیم باید در بازدید با رویکرد ایجابی از این اماکن، آن مکان‌هایی را که فعالیت خود را به‌خوبی انجام می‌دهند، ترغیب به اخذ مجوز کند و مراکزی را که با هدف سوء‌استفادۀ اقتصادی شکل گرفته‌اند، تعطیل کند.».
وی بهترین مکان برای راه‌اندازی قرائت‌خانه را مراکز مرتبط با آموزش‌وپرورش و مدارس برشمرد و ادامه داد: «برای جلوگیری از رشد قارچ‌گونۀ مراکز غیرمجاز مطالعه باید محیط‌های مختلفی در سطح شهر مطابق با استانداردهای لازم طراحی شود.».
حسینی با اشاره به وجود قرائت‌خانه‌های غیرمجاز در مشهد اذعان کرد: «سوء‌استفادۀ تجاری و ترویج روابط نامتعارف از آثار منفی فعالیت مراکز غیرمجاز مطالعه در سطح شهر است، لذا باید برای ممانعت از فعالیت‌های غیرمجاز فرهنگی بر کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی مجاز، نظارت وجود داشته باشد.».وی در ادامۀ این جلسه اظهار کرد: «هفتمین جشنوارۀ کتاب‌خوانی رضوی در‌راستای ترویج فرهنگ و سیرۀ رضوی و گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در سه بخش مکتوب، الکترونیک و فضای مجازی با حضور ٧٢هزار و ٧٨۵ نفر برگزار شد که نسبت به ششمین جشنواره، میزان مشارکت از رشد ٩برابری برخوردار بود.».
وی افزود: «۵٢درصد از شرکت‌کنندگان در این جشنواره را کودکان، ١٢درصد را نوجوانان و
٣۵ درصد را بزرگ‌سالان شامل می‌شدند که مشارکت ۵٢درصدی کودکان قابل‌توجه و شاخص مهمی است.».

گام خوب مدیریت شهری مشهد
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری خراسان رضوی گفت: «پنجمین دورۀ شورای اسلامی شهر مشهد با تصویب طرح اختصاص سهم آموزش‌وپرورش از عوارض شهری، گام بسیار مهمی را درجهت اعتلای فرهنگ جامعه برداشت.».
سیدجواد حسینی در جلسۀ انجمن کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی با اشاره به مصوبۀ اخیر شورای اسلامی شهر مشهد نسبت به پرداخت سهم آموزش‌وپرورش اظهار کرد: «بر‌اساس مصوبۀ نادرست در شورای اسلامی سوم شهر مشهد، این حق نادیده گرفته شد و در شورای چهارم هم آموزش‌وپرورش موفق به دریافت این حق نشد.».
وی با اشاره به رقم بیش از ۵٠میلیارد‌تومانی این سهم ادامه داد: «با این مبلغ می‌توان ده‌ها مدرسه و مرکز آموزشی در حاشیۀ شهر مشهد ایجاد کرد و سهم نیم‌درصدی ادارۀ کل کتابخانه‌ها نیز باید دراین‌زمینه در نظر گرفته شود.».

قرائت‌خانه‌های غیراستاندارد
مدیرکل کتابخانه‌های استان خراسان رضوی نیز در این جلسه گفت: «قرائت‌خانه‌هایی که از آن‌ها به‌عنوان قرائت‌خانه‌های غیرمجاز یاد می‌شود، هیچ‌کدام از استانداردهای لازم اعم از مخزن کتاب، مکان مناسب و از همه مهم‌تر اطمینان اخلاقی و اجتماعی لازم را برای حضور جوانان و نوجوانان ندارد و برای برخورد با این مجموعه‌ها باید همۀ دستگاه‌های ذی‌ربط پای کار بیایند.». حسین اکبری افزود: «کتابخانه‌های کنکوری غیرمجاز در مشهد فعالیت گسترده‌ای دارند و هزینه‌های قابل‌توجه برای دراختیار‌گذاشتن فضای مطالعه با عنوان کتابخانه از شهروندان دریافت می‌کنند.». وی با اشاره به راهکارهای لازم برای حل چنین‌مشکلی ادامه داد: «عدم صدور مجوز از طرف دستگاه‌های مسئول، همکاری آموزش‌وپرورش در اختصاص محیط‌های مناسب برای مطالعۀ جوانان و نوجوانان و احصای این مراکز توسط ادارات مرتبط و سپس اقدام به تذکر از طریق ادارۀ اماکن، ازجملۀ مهم‌‌ترین راهکارهاست.».

اختصاص ٣میلیارد تومان از سهم نیم‌درصدی
اما مدیرکل کتابخانه‌های استان خراسان رضوی در جریان این مراسم در پاسخ به سؤال خبرنگار شهرآرا مبنی‌بر فرجام بودجۀ ١٧و‌نیم‌میلیاردتومانی که از حساب شهرداری مشهد و به‌عنوان سهم نیم‌درصدی این ادارۀ کل کسر شد، گفت: «تاکنون ٣میلیارد تومان از محل نیم‌درصد مذکور برای ساختمان کتابخانۀ مرکزی مشهد هزینه شده و همچنان پیگیر اعتبارات ملی در این حوزه هستیم.».
وی همچنین با اشاره به تصویب اختصاص ٣میلیارد‌ تومان در کمیتۀ برنامه‌ریزی استان برای این پروژه، خاطرنشان کرد: «اتمام این طرح ٢٠ساله، به بیش از ١٣میلیارد تومان برای ساخت و مبلغ قابل‌توجهی که رقم آن به‌دلیل متغیرهای بازار قطعی نیست، برای تجهیز نیازمند است و بنده به‌خاطر این تعلل در روند اجرای این مجموعۀ فرهنگی ازجانب خودم و مدیران پیشین عذرخواهی می‌کنم.».

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس