دیدگاه/ تولید زباله در مشهد ٢ برابر استاندارد جهانی

مشهد با ٢۵‌میلیون زائر در سال مواجه است و زباله‌هایی که این جمعیت به‌همراه جمعیت ثابت شهر تولید می‌کنند، زیاد است. آیا مدیریت این حجم پسماند، چالشی جدی نیست؟
یک چالش مهم، دقیقاً. در مشهد دو‌برابر استاندارد جهانی زباله تولید می‌شود. استاندارد جهانی به‌ازای هر نفر ٣۵٠ تا ۴٠٠گرم زباله است و این میزان در شهر مشهد به‌دلیل مسافرت فراوان به آن، به ۶٠٠ تا ٨٠٠‌گرم در هر نفر می‌رسد. در هر روز بین ١۶٠٠ تا ٢٠٠٠تن زباله در مشهد تولید می‌شود. در سال‌های گذشته، مشهد یک الگو در‌زمینۀ مدیریت پسماند بود و شهرهای دیگر از مدیریت اجرایی و مدیریتی پسماند شهرداری مشهد برای خود الگو‌برداری می‌کردند، ولی چند‌سالی است که از این رویه عقب افتاده‌ایم.

دفن زباله، خطرات بسیاری دارد و مشکلات زیست‌محیطی زیادی به دنبال خواهد داشت. برای راه‌های جایگزین چه راهکارهایی در‌نظر گرفته‌اید؟
در حال حاضر، کارخانه‌های بازیافت کاغذ، شیشه و... در مشهد مشغول به کار است، ولی نسبت تولید آن به نسبت زباله‌های تولیدی کم است؛ یعنی حدود یک‌ششم زباله‌های تولیدی است. این برای کلان‌شهر مشهد جالب نیست. تازه بخش زیادی از این زباله‌ها دفن می‌شود. بخش مهمی از دفن هم مربوط‌به شیرابۀ آن است که داستان جداگانه‌ای دارد. در تهران برای تصفیۀ این شیرابه، تصفیه‌خانه‌ای تعبیه شده که می‌تواند از شیرابۀ موجود، آب خالص تولید کند. از این آب برای آبیاری فضای سبز همان کارخانه‌های بازیافت استفاده می‌شود. در مشهد، یک کارخانۀ بیوگاز تأسیس شده است که از گاز متانول ناشی‌از زباله، انرژی برق تولید می‌کند، ولی میزان آن قابل‌توجه نیست. اگر بخواهیم از دفن استفاده نکنیم تا مشکلات مربوط‌به آن را نداشته باشیم، باید به‌سمت زباله‌سوزها پیش رویم.

طرح ایجاد زباله‌سوزها توفیق چندانی نداشته است. علت آن چیست؟
فکر می‌کنم که طرح ایجاد کارخانۀ زباله‌سوز دو سال است که در دست اقدام است و به‌دنبال سرمایه‌گذار هم هستند، ولی به‌دلیل نگاه کلانی که به این قضیه بوده، یا عدم تحقق خواسته‌های سرمایه‌گذار، این موضوع معطل مانده است. با‌توجه‌به هزینۀ زیادی که سیستم‌های زباله‌سوز دارند، باید به‌سمت جذب سرمایه‌گذار برویم.

بهتر نیست به‌سمت بازیافت زباله رفت؟
تهیۀ کمپوست از زباله، یکی از راه‌های بازیافت زباله است، ولی مشکلاتی به همراه خود داشته است. در حال حاضر مشکلی که کارخانۀ کمپوست شهرمان دارد، این است که استانداردی برای آن متصور نیست. یعنی براساس قانون، ادارۀ استاندارد باید استانداردهای کمپوست را تعیین می‌کرد اما این کار را انجام نداده و شهرداری هم آن را پیگیری نکرده است. جهاد کشاورزی استان می‌گوید این کمپوست استاندارد نیست و کیفیت ندارد. حتی شهرداری هم، که به‌نوعی مصرف‌کنندۀ عظیم این کمپوست‌ها و کودهای کشاورزی برای فضای سبز شهرداری است، در مصرف آن احتیاط می‌کند و می‌گوید به‌دلیل خرده‌شیشه‌هایی که در این کمپوست است، نمی‌توان به‌طور گسترده از این کمپوست در فضای شهری استفاده کرد. البته فیلترهایی برای عدم ورود شیشه به این کمپوست‌ها تعبیه کرد‌ه‌اند، ولی کامل نبوده است. باید در این زمینه به‌دنبال بازیافت شیشه باشیم. بازیافت شیشه، اولویتی است که باید انجام گیرد. کار دیگری که درزمینۀ بازیافت زباله می‌توانیم انجام دهیم و در حال حاضر در برخی استان‌های کشور هم انجام می‌گیرد، تولید آر. دی. اف است؛ یعنی سوخت‌های جدیدی که می‌توان از زباله احیا کرد و در برخی از صنایع مانند کارخانه‌های سیمان از آن استفاده می‌کنند.
itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس