شهرآرا درگزارشی وضعیت سینماهای مشهد و رویکرد مدیریت شهری را بررسی می‌کند؛ سینما برای همۀ شهر

قاسمی مقدم - از حق نگذریم، باید قبول کنیم در یک دهۀ اخیر مشهد، در حوزۀ سینما شاهد اتفاقات خیلی خوبی بوده است؛ از بهسازی سه سینمای اصلی و بزرگ شهر گرفته تا طولانی‌شدن صف تماشاگران در پشت گیشه‌های بلیت. هرچند کارهای نکرده در این حوزه، هنوز فراوان است.
به مناسبت روز ملی سینما در گفتگوهای جداگانه با فعالان سینمایی و رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر برنامه‌ها، مشکلات و درخواست‌های مهم سینماگران و همچنین رویکرد شورای شهر را درقبال هنر هفتم بررسی می‌کند که در ادامه مطالعه می‌کنید.

از هویزه تا آفریقا
سیدجواد رفائی، مدیر حوزۀ هنری خراسان رضوی دربارۀ چگونگی شروع بهسازی هویزه و آفریقا، می‌گوید: «وضعیت این سینماها به شکلی بود که کمترمخاطبی حاضر می‌شد در آن‌ها فیلم ببیند و آن‌هایی هم که می‌رفتند، ناراضی بودند. بنابراین ما شروع به بهسازی کردیم. به‌این‌ترتیب با سینماشهر برای بهسازی وارد گفتگو شدیم. قرار بود استانداری یک‌میلیارد تومان کمک کند که درنهایت فقط ١٠٠میلیون تومان داد و با همین مبلغ سینما تخریب و بهسازی آن توسط سینماشهر شروع شد. ارشاد، این عملیات را در مدت ١۵ماه به اتمام رساند، اما امتیاز بهره‌برداری از سینما هویزه به‌مدت ۶سال در اختیار سینماشهر قرار گرفت، البته مدیریت سینما در اختیار حوزۀ هنری است. این قرارداد در سال آینده به اتمام می‌رسد و حق بهره‌برداری به حوزۀ هنری برمی‌گردد.».رفائی دربارۀ اهمیت بهسازی این سینما می‌گوید: «بازسازی سینماهویزه نمونه‌ای برای کل کشور بود و حتی همین الان بعد از ۶سال هنوز هم از استان‌ها و شهرهای دیگر برای بررسی مدل بازسازی هویزه با ما صحبت می‌کنند.».
بازسازی هویزه و برگشتن آن به لیست سه سینمای پرفروش کشور نشان داد که مردم به سینمای خوب علاقه‌مند هستند و درصورتی‌که این اتفاق بیفتد، فیلم می‌بینند و هزینه‌اش را هم می‌دهند. بعد از هویزه، آفریقا هم به کمک سینما شهر بازسازی شد و الان با حدود ٨٠٠نفر گنجایش بزرگ‌ترین و پرفروش‌ترین سینمای تک‌سالنۀ کشور است.

هما و آسیا هم در راه بازگشت
رفائی دربارۀ ادامۀ این روند هم می‌گوید: «دو سینمای آسیا و هما هم در لیست بازسازی و بهسازی ما هستند؛ سینما آسیا در کوچۀ سینما آسیا و سینما هما در خیابان ارگ. سینما هما که درحال‌حاضر به‌جز یک زمین هیچ چیز دیگری ندارد، اما سینما آسیا اوضاع بهتری دارد. پیش‌بینی ما این است که تا پایان سال جاری یکی از این دو سینما روند بهسازی‌اش شروع شود.».مدیر حوزۀ هنری خراسان رضوی ادامه می‌دهد: «طرح‌های اقتصادی سینما آسیا آماده است و حدود ١٠میلیارد تومان بودجه لازم دارد. سینماآسیا چون نزدیک حرم است، می‌تواند بخش جدی از زائران و مسافران را جذب کند؛ لذا به‌دنبال احداث سینمای تراز انقلاب اسلامی در آن هستیم. سینمایی با سالن‌های نمایش متعدد، که همۀ امکانات لازم برای هر ردۀ سنی را داشته باشد و درحقیقت یک مجموعۀ فرهنگی و هنری خواهد بود.».
رفائی البته از فرصتی که روزنامۀ شهرآرا در اختیارش قرار داده استفاده و اضافه می‌کند: «من همین‌جا اعلام می‌کنم که شهرداری‌ها و مجموعه‌هایی که می‌توانند به ما کمک ‌کنند، وارد عمل شوند تا بتوانیم بعد از هویزه و آفریقا، یک بار دیگر یک سینمای الگو در کشور معرفی کنیم. امروز اگر سینما در مکان مناسبی باشد و فیلم خوب باشد، به‌راحتی مخاطب را جذب می‌کند و سینماآسیا بهترین مکان برای جذب مخاطب شناور است.».

مدیریت شهری هم وارد سینماسازی شود
از رفائی دربارۀ اقدامات خلاقانه مثل سینماهای روباز، نمایش فیلم ‌در میادین و... که البته در بقیۀ نقاط دنیا انجام می‌شود و امکانات حداقلی لازم دارد هم می‌پرسیم که آیا حوزۀ هنری امکان انجام آن‌ها را دارد یانه، که او می‌گوید: «وظیفۀ حوزۀ هنری، سینماسازی نیست؛ اما این حق مردم است که مطالبه داشته باشند. بهترین گزینه برای مطرح‌کردن این مطالبات، شهرداری است. شهرداری می‌تواند وارد حوزۀ سینماسازی شود. در تهران درحال‌حاضر شهرداری سینماسازی هم می‌کند. در تبریز هم شهرداری حدود یک‌میلیارد تومان به حوزۀ هنری کمک کرده است، اما در مشهد هنوز این اتفاق مهم نیفتاده است. اتفاقاً برعکس، شهرداری در مشهد تا حالا سعی کرده است بخشی از درآمد ما را بگیرد. مثلا بیش از ١٠٠میلیون تومان عوارض بلیت از ما می‌خواهند یا در همین بازسازی هویزه، شهرداری حدود صدبار به ما اخطاریه داد. ولی باید بدانیم که تقویت جریان فرهنگی و هنری در شهر فقط وظیفۀ حوزۀ هنری نیست. وظیفۀ همۀ ارگان‌های شهری است؛ از ارشاد گرفته تا شهرداری.».

تبعیض‌ها در صنعت سینما حذف شود
سینماسیمرغ یکی دیگر از سینماهایی بود که در طول یکی دوسال گذشته توانست بهسازی کند و امکاناتش را بروز نماید. مدیر پردیس‌های سینمایی سیمرغ که اتفاقاً مدیر سینما پیروزی مشهد هم است از تبعیض‌ها در صنعت سینما و حمایت متولیان فرهنگی از سینماهای نورچشمی گلایه دارد و می‌گوید: «متأسفانه چتر حمایتی مسئولان بر سر صرفاً برخی سینماها باز است.».امیرحسین دبیرزاده در گفتگو با خبرنگار ما، می‌افزاید: «اگر سینماهای بخش خصوصی هم موردتوجه مسئولان قرار گیرند و حمایت‌های حداقلی از آن‌ها صورت گیرد، قطعاً با استقبال مخاطب مواجه می‌شوند و بخشی از مشکلاتشان حل خواهد شد.».او تصریح می‌کند: «تا حرف از حمایت به میان می‌آوریم، می‌گویند که بودجه نداریم؛ بحث ما به‌هیچ‌عنوان حمایت مالی و تخصیص بودجه نیست. با توزیع متوازن ظرفیت‌ها هم می‌توان از سینماهای بخش خصوصی حمایت کرد.».مدیر پردیس‌های سینمایی سیمرغ و پیروزی مشهد گفته‌هایش را این‌طور تکمیل می‌کند: «چرا جشنواره‌های سینمایی همچون فیلم فجر، رشد یا کوثر فقط باید در یک سینمای خاص دولتی به نمایش گذاشته شوند؟ توقع از مدیران این است که به همۀ سینماها نگاه یکسان داشته باشند.».
وی تصریح می‌کند: «در بازه‌های زمانی که فیلم‌های با مخاطب بالا در سینماها اکران نمی‌شود، می‌توان با صدور مجوز پخش مسابقات فوتبال یا برگزاری جشنوارۀ تئاتر زمینۀ رونق‌بخشیدن به سینماهای بخش خصوصی را فراهم کرد.».

بلیت نیم‌بها یک مُسکن کوتاه‌مدت است
دبیرزاده به نیم‌بها‌شدن بلیت سینماها تا پایان هفتۀ دفاع مقدس به‌مناسبت روز ملی سینماها اشاره می‌کند و می‌گوید: «این کارها درد واقعی سینماها را دوا نمی‌کند. به نظر من کاهش بهای بلیت درحالی‌که کیفیت محتوای فیلم‌ها تغییری نکرده است، صرفاً جنبۀ مُسکن داشته و منجر به افزایش مخاطب سینماها نخواهد شد.».
او واگویه‌هایش از مشکلات سینماها را بدون رودر‌بایستی کمی صریح‌تر بیان می‌کند: «برخی از آقایان مسئول، به افتتاح سینماهای متعدد افتخار می‌کنند، درحالی‌که باید به فکر آیندۀ سینماهای موجود و رفع مشکلات آن‌ها
باشند.».
مدیر پردیس‌های سینمایی سیمرغ و پیروزی مشهد خاطرنشان می‌کند: «سینماهای خصوصی به‌دلیل هزینه‌های بالا، اگر یک ماه فعالیت خود را متوقف کنند، با زیان جدی مواجه خواهند شد؛ این درحالی است که سینماهای دولتی دغدغۀ چندانی ندارند و تحت هر‌شرایطی به فعالیت خود ادامه
می‌دهند.».او در واکنش به این سؤال که آیا امکانات سینماهای خصوصی با برخی سینماها نظیر هویزه تناسب دارد که انتظار توزیع عادلانه ظرفیت‌ها را میان همۀ پردیس‌های سینمایی داشته باشیم، می‌گوید: «سینماهای خصوصی هم امکانات بسیار خوبی دارند، پردیس سینمایی سیمرغ همین چند وقت پیش بازسازی شد و وضعیت بسیار خوبی برای اکران فیلم‌های با مخاطب بالا فراهم شده است.».
وی با تأکید بر اینکه در حمایت از سینماها در همۀ سطوح، تبعیض وجود دارد، خاطرنشان می‌کند: «متأسفانه نگاه‌های دوچشمی حتی در بین سینماهای دولتی هم ریشه دوانده است. مگر آفریقا یک سینمای دولتی نیست؟ چرا از زمانی که پردیس هویزه افتتاح شده، توجه ویژه‌ای به این سینما (آفریقا) نمی‌شود؟ چرا هر سیانس پردیس آفریقا باید با ٢ یا ۵ نفر اکران شود؟».

لزوم ورود مدیریت شهری به حوزۀ سینماسازی
با توجه به مطالبات مردم و سینماداران به سراغ احسان اصولی، رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر مشهد، می‌رویم و از او دربارۀ ورود مدیریت شهری به سینماسازی و فیلم‌سازی می‌پرسیم. اصولی با تایید ضرورت ورود مدیریت شهری به حوزۀ سینماسازی و فیلم‌سازی می‌گوید: «زبان هنر اثرگذارترین شیوۀ تأثیرگذاری بر جوامع بشری و فرهنگ‌سازی در این حوزه است. در دنیا بسیاری از پروژه‌های اجتماعی را ابتدا‌به‌ساکن سینماگران کلید می‌‌زنند و آن‌ها از‌طریق فعالیت‌های هنری‌ای که انجام می‌دهند مدیران را به اهداف اجتماعی خود می‌رسانند؛ به‌همین‌دلیل حمایت از اصحاب هنر و ارتباط با آن‌ها جزء رویکردهای اصلی شورای پنجم بوده و هست. شورای پنجم تلاش خواهد کرد تا از‌این‌طریق به رفع معضلات فرهنگی و هنجارسازی در فضای اجتماعی مشهد در‌جهت منافع مردم بپردازد.».
اصولی دربارۀ نحوه ورود شورای شهر به موضوع سینماسازی را در دو سطح سخت‌افزاری و نرم‌افزاری ضروری می‌داند و می‌گوید: «شورای شهر با‌توجه‌به امکانات قانونی خود برنامه‌هایی را در‌حال تصویب دارد که بتواند در بخش سخت‌افزاری به کمک سینمادارها برود. همچنین در حوزۀ محتوایی و نرم‌افزاری هم تلاش خواهیم کرد علاوه‌بر رفع معضلات اجتماعی و آسیب‌های فرهنگی به ایجاد یک هویت منسجم و یکپارچه در مشهد توجه داشته باشیم. سینما‌گرها و فیلم‌سازانی که بتوانند آثار فاخری در این حوزه ارائه دهند در اولویت حمایت هستند.».

بر تأثیرگذاری فرهنگی و اجتماعی پروژه‌های عمرانی تأکید خواهیم کرد
این عضو شورای شهر در پاسخ به این سؤال که «درزمینۀ لزوم تأکید بر پیوست‌های فرهنگی‌-هنری در پروژه‌های عمرانی شورا چه برنامه‌ای خواهد داشت؟» می‌گوید: «قطعاً مشوق‌هایی به پیمانکاران و سازندگان و سرمایه‌گذاران ارائه خواهیم داد تا این موارد را در پروژه‌ها درنظر بگیرند و، علاوه‌بر‌این تشویق و حمایت، مطالبه هم خواهیم کرد تا این اتفاق بیفتد. این کار هم می‌تواند باعث افزایش مخاطب سینما شود و هم می‌تواند پیوست اقتصادی پروژه‌ها را بیش‌از‌پیش تضمین کند. در پروژه‌های شهرداری هم به‌شکل ویژه بر این اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی پروژه‌ها تأکید خواهیم
کرد.».
احسان اصولی دربارۀ درخواست‌های موردی سینمادارها هم با اشاره به اینکه این موارد به‌شکل مصداقی باید بررسی شود می‌گوید: «سینمادارهای مشهد با استفاده از ظرفیت تشکلی که دارند مطالبات و درخواست‌های خود را به‌شکل موردی و مصداقی به‌شکل مکتوب به کمیسیون فرهنگی ارائه بدهند تا بررسی شود. ما درحد توان شورا پاسخ‌گو خواهیم بود.».

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس