آخرین خبرها

عصر عریانی سیاست

این روزها بحران مهاجرت و رشد روز‌افزون حرکت پناه‌جویان به کشورهای اروپایی باعث شده است تشت رسوایی غربی‌ها در برخورد ابزاری با حقوق بشر از بام بیفتد. اروپایی‌ها، که تا همین چند وقت پیش تلاش می‌کردند، با استفاده از ابزارهای رسانه‌ای، خود را پرچم‌دار حقوق بشر نشان دهند، حالا در حال عقب‌نشینی گام‌به‌گام از شعارهایشان هستند.
روز گذشته رسانه‌های خبری ایتالیا از تصمیم یک گروه راست‌گرای افراطی تحت عنوان «جنبش هویت‌گرایان» خبر دادند که قصد دارد پناه‌جویان را از دریای مدیترانه جمع‌آوری کند و آن‌ها را به گارد ساحلی لیبی تحویل دهد. این گروه می‌خواهد، با این اقدام، از ورود پناه‌جویان به اروپا جلوگیری کند. کشتی گروه راست‌گرایان افراطی «دفاع از اروپا» (Europe Defend) نام دارد. این کشتی به سوی سواحل سیسیل در ایتالیا به راه افتاده است و در هفته‌های آینده در آب‌های بین‌المللی مقابل سواحل لیبی مستقر خواهد شد و فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.
این گونه مقابله با پناه‌جویان و آوارگان امری خطرناک و مسبوق‌به‌سابقه است. چندی پیش خبرگزاری «سی‌بی‌اس» آمریکا در گزارشی مستند و تکان‌دهنده نشان داد که گارد ساحلی یونان برای ممانعت از ورود پناه‌جویان به این کشور چگونه به صورت ناشناس به قایق مهاجران حمله می‌کند و، بعد از خالی کردن سوخت قایق، آن‌ها را در دریا به‌امان خدا رها می‌کند.
نکته اینجاست که این رفتار غیرانسانی تنها محدود به یک گروه راست افراطی یا چند مأمور در گارد مرزی یونان نیست. این روزها لحن اروپا، به عنوان یک بلوک سیاسی، در قبال پناه‌جویان تغییر کرده است. موج ورود پناه‌جویان و بحران ناشی از آن باعث شده است کمیسرهای اروپایی در برخی از ارزش‌های حقوق‌بشری اروپا و قوانین تصویب‌شده در دهه‌های گذشته بازنگری کنند. به گزارش یورونیوز، فرانس تیمرمنس، نایب‌رئیس کمیسیون مهاجرت، می‌گوید: «زمانی که قوانین دوبلین در دست بررسی بود هیچ‌گاه فکر نمی‌کردیم با بحران‌هایی این‌چنینی که در دو سه سال اخیر با آن‌ها مواجه بوده‌ایم روبه‌رو شویم.».تصمیم برای خداحافظی با مبانی بشردوستانه و رویکردهای حقوق بشر در اتحادیۀ اروپا این روزها در حالی مطرح می‌شود که، تا پیش از این، اروپایی‌ها همواره مدعی این بودند که الگوی سیاست خارجی هنجاری برای دنیا هستند. آن‌ها می‌گفتند: «حقوق بشر سنگ بنای سیاست خارجی اتحادیۀ اروپاست.». این نخستین متنی است که دربارۀ سیاست‌های کلی اتحادیۀ اروپا در زمینۀ حقوق بشر در سایت اینترنتی این اتحادیه نگاشته شده است. با این حال، این روزها در اروپا از حقوق بشر خبری نیست. اروپایی‌ها در مواجهه با پناه‌جویان سیاست مشت آهنین را در پیش گرفته‌اند.بی‌جهت نیست که روز گذشته وزیر همکاری و توسعۀ آلمان از تلاش این کشور برای بازگرداندن ۲۰۰هزار پناهندۀ سوری به کشورشان در سال‌های آتی خبر داد. آلمانی که تا دیروز خود را قهرمان پذیرش مهاجران معرفی می‌کرد حالا در صف اول مقابله با پناه‌جویان قرار گرفته است.این روزها در اروپا دیگر چیزی تحت عنوان «سیاست خارجی هنجاری» یا «پرچم‌داری حقوق بشر» مطرح نیست. اروپایی‌ها خیلی زود در آزمون عملی حقوق بشر رفوزه شدند. واقعیت این است که، در عصر برتری ارتباطات، بهره‌گیری از استاندارد دوگانه و استفادۀ ابزاری از گفتمان حقوق بشر دیگر جواب‌گو نیست. چندی پیش بود که رکس تیلرسون، وزیر خارجۀ آمریکا، در سخنرانی در جمع مدیران دستگاه دیپلماسی این کشور به‌صراحت اعلام کرد که حقوق بشر هیچ‌گاه معیار رفتار در سیاست خارجی واشنگتن نبوده است و نیست. آنچه رفتار آمریکا را در قبال تحولات بین‌الملل تعیین می‌کند منافع است. این عصر عریانی سیاست است. همان‌گونه که ترامپ چهرۀ بی‌بزک آمریکا را نمایان ساخته است، رفتار اروپایی‌ها در قبال مهاجران نیز تشت رسوایی آن‌ها را از بام انداخته است.
دکتر علیرضا رضاخواه

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس