نسخه پی دی اف
آخرین خبرها

نقد جایگاه کنونی هنر خوش‌نویسی در گفت‌وگو با استادان این هنر؛ آموزش بد برای خط خوب

فهیمه جوان-خط هرکسی، شخصیت او را نمایش می‌دهد. ما زمانی که دست نوشته‌ای را به کسی ارائه می‌دهیم در واقع بخش‌هایی از درون خودمان را به او نمایش داده‌ایم. حال اگر آموزش صحیحی دیده باشیم و اصول اصلی نگارش را فرا گرفته باشیم، می‌توانیم در تمام لحظاتی که در زندگی از خط استفاده می‌کنیم، یک شخصیت خاص و متمایز را از خودمان نشان دهیم.

خط بد حاصل نبود آموزش درست
احمد قائم مقام با بیان اینکه در سال‌های اخیر استقبال از خط تحریری بیشتر بوده است، گفت: خوش خطی مقوله‌ای جدا از خوش‌نویسی است. خط تحریری در واقع شاخه‌ای است که از بدنه انجمن خوش‌نویسان پیدا شده است، اما قطعا کسی که آموزش هنر خوش‌نویسی را می‌بیند و خط نستعلیق کار می‌کند، خط تحریر خوبی هم خواهد داشت.
وی در انتقاد از نوع آموزش پایه‌ای در مدارس گفت: اینکه اکثریت در جامعه دارای خط بدی هستند به دلیل این است که از پایه درست آموزش ندیده‌اند. افراد زمانی که اولین بار به مدرسه می‌روند و قلم به دست می‌گیرند، مربی خاصی ندارند و بیشتر معلمان نیز آگاهی ندارند و دانش آموزان به روش‌های غلط و نیمه غلط ‌ آموزش می‌بینند و بعد در سطوح بالا متأسفانه خط مناسبی ندارند.
این هنرمند ادامه داد: اگر در مدارس از استادان فن استفاده کنند که همان کلاس اول دانش آموز با خوش خطی مواجه شود و خط خوب تحریری را بیاموزد نتیجه کاملا متفاوت خواهد بود. اما ارزش خط تحریری در مدارس بسیار کم است. معلمی که در ابتدای سال تحصیلی می‌خواهد نوشتن الف را آموزش بدهد خودش قادر نیست براساس خط نوشتاری درست بنویسد و یا درکل خط نامناسبی دارد. از سوی دیگر کتاب‌هایی که در اختیار بچه‌ها هستند خط نامناسبی دارند. البته در سال‌های اخیر کمی به این قضیه کمک شده و نوشتار کتاب‌ها کمی تغییر کرده‌است.قائم‌مقامی افزود : اما به طور کلی من معتقدم دانش آموز باید از سال اول ابتدایی با مربی که خودش آگاهی کاملی از خط تحریری دارد، آموزش ببیند تا از همان پایه شاکله خط دانش آموز، به درستی شکل بگیرد. اگر این آموزش درست صورت بگیرد در سال‌های بالاتر، دانش آموز می‌تواند به آموزش هنر خوش‌نویسی با قلم نی که دارای بُعد است، بپردازد. تا مادامی که این اتفاق نیفتد و این چرخه کامل نشود، این نقیصه در بدنه آموزش خوش‌نویسی باقی می‌ماند.

لزوم فاصله گرفتن از آموزش سنتی خوش‌نویسی
وی در مورد جایگاه آموزش خوش‌نویسی همچنین اظهارکرد: در روند آموزش خوش‌نویسی در مشهد متأسفانه همچنان همان روند سنتی پیگیری می‌شود که یک هنرجو همراه با یک استاد آموزش می‌بیند و از مراحل مبتدی به متوسط و آموزش عالی ادامه می‌دهد و رشد می‌کند اما من معتقدم مدرسان بر اساس خلاقیت خودشان می‌توانند کمی فراتر از این روش سنتی عمل کنند.
این خوش‌نویس مطرح مشهدی گفت: سخنرانی، آموزش کاغذ سازی، آموزش رنگ‌سازی، زمینه سازی کاغذها و طریقه قاب کردن از مواردی است که می‌تواند آموزش سنتی را کمی متنوع‌تر کند. حتی آموزش نوع کاغذ سازی که در گذشته انجام می‌شد و آثار قدیمی بر روی آن نگارش می‌شد، امروزه در دوره‌های فوق ممتاز آموزش داده می‌شود . در بحث آموزش این نگاه جدیدتری است که به شکل فراگیر به آن پرداخته می‌شود و در نمایشگاه‌های آینده هم نتایج آن دیده خواهد شد.

خطی برای دیدن
حسین صالحی در تعریف هنر خوش‌نویسی گفت: خوش‌نویسی دو صورت دارد. صورت هنری خط که مبحثی جدا از صورت کاربردی یا همان خط تحریری است.وی افزود: این دو شکل قبلا در سابقه خوش‌نویسی ایرانی یکی بودند و در واقع علت به وجودآمدن خط، زیباتر نوشتن متن بوده‌است اما آن‌قدر روح ایرانی کمال‌گرا هست و آن‌قدر این فرم‌ها صیقل خورده‌اند که ماهیت اولیه فراموش شده‌است و امروز زمانی که به متون نوشتاری دوره‌های تاریخی نگاه می‌کنیم، با آثار هنری روبه‌رو می‌شویم نه متون نوشتاری.این هنرمند گفت: امروز خوش‌نویس خط را برای دیدن می‌نویسد نه برای خواندن. دیدن در درجه اول است و خوانش در درجه دوم قرار می‌گیرد.

رسانه می‌تواند به خوش‌نویسی کمک کند
وی در مورد میزان استقبال جوانان از خوش‌نویسی در سال‌های اخیر گفت: طبعا استقبال جوانان و نوجوانان به نسبت قبل کمتر شده است. بخشی از این رکود مربوط به جامعه خوش‌نویسان است که باید فعالیت‌مان را بیشتر و گسترده‌تر کنیم. بخش دیگر اما مربوط به عملکرد رسانه‌هاست. رسانه امروز آن‌قدر قدرت دارد که به هر امری که بپردازد می‌تواند آن امر را به عنوان مسئله اول زندگی افراد قرار دهد. در مورد هنر اما مسئله این است که متأسفانه به متن هنر پرداخته نمی‌شود و همه به دنبال حاشیه‌ها هستند. اگر رسانه‌ها دست به دست هم بدهند که هنر به متن زندگی مردم وارد بشود، جامعه یاد می‌گیرد که در مکان‌های عمومی و خصوصی، به جای استفاده از یک عکس یا پوستر دست چندم از یک اثر هنری اصلی که ارزش خاصی دارد استفاده کند. صالحی افزود: ورود هنر به متن زندگی مردم موجب رشد اقتصادهنر می‌شود که نتیجه آن دوباره به خود جامعه بر می‌گردد. خوشبختانه وضعیت فروش آثار خوش‌نویسی به نسبت دیگر هنرها بهتر است، اما در مجموع باید نگاه به آثار هنری در همه زمینه‌ها در جامعه رشد پیدا کند.این خوش‌نویس در پایان با عنوان این موضوع که مشهد در خوش‌نویسی شهری غنی‌است، گفت: خوشبختانه به تازگی مردم از آثار خوش‌نویسی فاخر به صورت قاب‌های تزئینی در محیط زندگی خود استفاده می‌کنند که باعث نزدیکی بیشتر مردم با روح هنر می‌شود.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس