نسخه پی دی اف

استفاده از هر نوع افزودنی در شیر ممنوع است ؛ معاون سلامت دامپزشکی: ۴٠ درصد شیر استان در دامداری های سنتی تولید می شود

خسروی- «سلام. چرا به شیرها آن‌قدر مواد نگهدارنده می‌زنند که تا دو هفته از زمان تاریخ مصرف آن‌ها هنوز قابل مصرف هستند و فاسد نمی شوند. این در حالی است که روی پاکت این شیرها تاریخ ۴٨ ساعته قید شده و ما نمی‌دانیم که این تاریخ درج شده روی پاکت را در نظر بگیریم یا خود شیر را که بعد از گذشت این زمان هنوز قابل مصرف است. بالاخره خوب است مردم در جریان قرار بگیرند. لطفا رسیدگی شود.» شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که یک شیر پاکتی را علی رغم گذشتن تاریخ مصرف آن، استفاده کرده باشید و حتی موقع گرم کردن، اصطلاحا نبریده باشد. در این حالت اولین چیزی که به ذهن متبادر می‌شود این است که حتما به آن مواد افزودنی یا نگهدارنده اضافه شده است. آن‌هم در شرایط امروزی که مواد غذایی از حالت کاملا طبیعی خارج شده است و تا حدودی مواد شیمیایی به آن ها افزوده می‌شود. اما مسئولان ذی ربط می‌گویند اوضاع تحت کنترل است و جای نگرانی نیست. اما به‌راستی دلیل ماندگاری برخی از شیرهای پاکتی پاستوریزه چیست؟

تاریخ مصرف شیر به عوامل مختلفی بستگی دارد
مدیر نظارت بر مواد غذایی ، آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره فاسد نشدن شیرهای پاستوریزه بعد از گذشت مدت انقضای آن توضیح داد: تاریخ مصرف شیرهای پاستوریزه به چند عامل مانند؛کیفیت شیر خام اولیه، دمای نگهداری شیر و وضعیت بهداشتی تجهیزات کارخانه تولید کننده بستگی دارد و همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا اگر همه عوامل ذکر شده در حد ایده آلی رعایت شده باشند شیر پاستوریزه بتواند تا دو الی سه هفته دوام داشته باشد.علی اصغراسماعیل زاده درباره درج تاریخ مصرف ۴٨‌ساعته روی پاکت شیرهای پاستوریزه تشریح کرد: در کشوری زندگی می‌کنیم که برخی از عوامل موثر در تاریخ مصرف شیر پاستوریزه در حد ایده آل وجود ندارد در نتیجه شرایط کف را در نظر می‌گیریم زیرا شیر خام اولیه با کیفیتی به دست همه کارخانه ها نمی‌رسد به‌ویژه در فصل تابستان که دمای هوا بالا می‌رود آن‌هم در شرایطی که دامداری‌های سنتی ما شرایط سرد کردن شیر خام را ندارند.بنابراین همه این عوامل باعث می‌شود کیفیت شیر خام کاهش یابد.
وی با اشاره به این که شیرهای بسته بندی شده باید درون یخچال نگهداری شوند نه بیرون از مغازه، افزود: به کارخانه‌ها توصیه می‌کنیم در فصل زمستان تاریخ مصرف درج شده بر روی شیر بسته بندی شده را حداکثر سه روز و در فصل تابستان همان دو روزی که از قبل زده می‌شده، در نظر بگیرند و گرنه در کشورهای اروپایی که دارای شیر خام و تجهیزات نگهداری خوب و سیستم عرضه ایده‌آل هستند تاریخ مصرف دو هفته یک موضوع طبیعی است. اسماعیل زاده درباره شیر استریلیزه یا فرادما و علت انقضای۶ ماهه آن در مقایسه با شیر پاستوریزه تصریح کرد: در مورد شیر استریلیزه یک سوء برداشت در بین مردم وجود دارد که فکر می‌کنند این شیر به‌وسیله مواد نگهدارنده ۶ ماه تاریخ انقضا دارد در حالی که هیچ ربطی به مواد نگهدارنده ندارد چون شیر خام مرحله استریلیزاسیون را طی می‌کند به نحوی که کلیه باکتری‌های آن از بین می‌روند و شیر در یک شرایط ضد عفونی شده وارد پاکت می‌شود هر چند که کارخانه‌های معدودی هستند که تکنیک استریلیزاسیون شیر را دارند چون تجهیزات خاص و پیشرفته‌ای را می‌طلبد.
وی اضافه کرد:استانداردهای ملی هر ماده‌ای که به شیر افزوده شود تا روی طعم و ماندگاری آن اثر بگذارد ، ممنوع است و تخلف محسوب می‌شود.
مدیر نظارت بر مواد غذایی و بهداشتی مشهد در بخش دیگری گفت: برای محصول شیر طبق استانداردهای ملی و دستورالعمل وزارت بهداشت به هیچ عنوان حق استفاده از مواد افزودنی مانند مواد نگهدارنده را نداریم اما در برخی از موارد مجوزهای موردی برای استفاده از ویتامین‌ها و املاح در شیر مثل شیر غنی شده با ویتامینd یا a داده می‌شود و به نوعی تنها ماده افزودنی مجاز این گروه است. بنابراین هر ماده ای که به شیر افزوده شود تا روی طعم و ماندگاری آن اثر بگذارد ممنوع بوده و تخلف محسوب می‌شود.
وی با اشاره به نظارت بر همه فعالیت کارخانه‌های لبنی بیان کرد: طبق قوانین از زمانی که کارخانه می‌خواهد هر گونه مجوز یا پروانه ای را دریافت کند از سازمان ما شروع می‌کند به نحوی که بعد از تایید اداره نظارت بر مواد غذایی تازه پروانه بهره‌برداری می‌گیرد و در ادامه پروانه ساخت را بعد از تایید دریافت می‌کند. این در حالی است که بعد از شروع به کار بازرسان معاونت غذا و دارو به صورت سرزده از کارخانه بازدید کرده و از محصول کارخانه مورد نظر نمونه برداری می‌کنند و نتایج آزمایش آن ملاکی عملکرد خوب یا ضعیف کارخانه است.

هنوز کیفیت شیر خام ما جای کار دارد
اسماعیل زاده افزود: تخلف در هر صنعتی وجود دارد ولی در کارخانه های لبنی تخلف در آن سطحی نیست که مردم بخواهند بابت آن نگران باشند و شیر مصرف نکنند. وضعیت کارخانه های لبنی از نظر تجهیزات و دانش فنی نسبتا خوب است فقط تنها جایی که کمی مشکل وجود دارد مسئله کیفیت شیر خام است. هر چند وضعیت تحت کنترل است ولی در شیر خام هنوز برای افزایش کیفیت جای کار داریم چون اگر کیفیت شیر تحویلی به کارخانه‌ها افزایش یابد، طعم و ماندگاری آن بالاتر خواهد رفت.
مدیر نظارت بر مواد غذایی و بهداشتی مشهد در همین راستا تشریح کرد: هنوز بخش عمده ای از دوشیدن شیر دام به صورت سنتی انجام شده و جمع آوری می‌شود و امکان سرد کردن شیر و انتقال آن به کارخانه و مراکز جمع آوری در برخی از ایام سال به‌ویژه در تابستان ها مشکل است.

حد مجاز توتال کانت شیرخام
وی در ادامه به یکی از مشکلات این حوزه اشاره کرد و گفت: هنوز بعد از حدود٢٠ سال از زمان مشخص شدن استاندارد شیر خام، حد مجازی برای توتال کانت شیر خام ( محاسبه بار میکروبی) در کشور وضع نشده است.اسماعیل زاده گفت: در همه دنیا به گاوی که دچار بیماری بشود آنتی بیوتیک می‌خورانند تا به عنوان مثال عفونت پستانی کاهش پیدا کرده و از بین برود ولی وقتی که گاو تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار می‌گیرد به هیچ وجه نباید شیرآن دوشیده شده و به مصرف برسد.

توتال کانت کمتر ماندگاری بیشتر
معاون سلامت اداره کل دامپزشکی استان خراسان رضوی نیز در گفت و گو با خبرنگار شهرآرا گفت: اگر توتال کانت و بار میکروبی شیر کاهش پیدا کند به طور طبیعی ماندگاری شیر بالاتر خواهد رفت ولی شیری که به صورت سنتی تهیه می‌شود تا زمانی که به مراکز جمع آوری می‌رسد ، زمان می‌برد برای همین تحت تاثیر قرار می‌گیرد.
محمد رشتی باف راه چاره ارتقای کیفیت شیر را صنعتی شدن کامل آن دانست و افزود: حداقل ۴٠ درصد شیر مورد نیاز استان را دامداری های سنتی تأمین می‌کنند این در حالی است که برای رسیدن به این موضوع درتلاش هستیم چون برای رسیدن به این منظور باید کار ترویجی شده و دامدار روستایی به قدری آموزش ببیند که باعث تغییر در نگرشش شود.
وی در همین راستا افزود: در کنار آموزش دامدار روستایی ساختار گاوداری ها باید اصلاحشوند زیرا که گاوداری ها اگرصنعتی باشند بسیاری از هزینه ها کاهش پیدا می‌کند ولی اکنون بستر این کار با ساختار روستایی موجود، فراهم نیست.
معاون سلامت اداره کل دامپزشکی استان خراسان رضوی بیان کرد: سال ١٣٧٢ میانگین تولید شیر گاوداری‌های صنعتی استان در روز ١٧ کیلو بود اما اکنون میانگین تولید شیر در گاوداری های صنعتی به بیش از ٣۴ کیلو رسیده است. همچنین توتال کانت و بارمیکروبی شیر خیلی بالا بود حتی در گاوداری های صنعتی عدد توتال کانت بالای ۵٠٠هزار تا یک میلیون بود ولی الان این عدد در گاوداری ها زیر ۵٠ هزار است حتی گاوداری داریم که عدد توتال کانت آن به زیر ١٠هزار می‌رسد چون شرایط بهداشتی و آگاهی مردم بیشتر و تجهیزات بهتر شده است.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس