به اعتقاد بسياري، صنعت گردشگري در كشورهاي نفت خيز كه اقتصادشان مبتني بر يك منبع درآمدي است، مي‏تواند نقش بسزايي در تنوع درآمدها ايفا كند. از همين رو، اغلب كشورها يارانه‏هاي دولتي را براي گردشگران داخلي و خارجي لحاظ مي‏كنند تا از اين رهگذر، به افزايش درآمدهاي ارزي ناشي از ورود گردشگر و رشد صنعت گردشگري كمك كنند.

اين امر در حالي است كه با اجراي طرح هدفمند كردن يارانه در كشور نه تنها ممكن است، صنعت توريست با مشكل مواجه شود، بلكه شايد تلاش‏هاي صورت گرفته تاكنون را بي‏اثر كند. زماني اين مسئله از اهميت ويژه‏اي برخوردار مي‏شود كه بدانيم شهر مشهد كه گردشگر پذيرترين شهر كشور است، امسال بنا به روايت آمارهاي موجود با كاهش ورود گردش و زائر مواجه بود.
البته كارشناسان علل و دلايل مختلفي را براي اين امر ذكر كرده‏اند كه از آن جمله مي‏توان به نزديك بودن ايام محرم و صفر با نوروز و يا سردي 11 درجه‏اي هوا در چند روز اول سال اشاره كرد. با اين وجود بسياري بر اين باورند كه اجراي طرح هدفمندكردن يارانه‏ها علاوه بر مشكلات موجود مي‏تواند اثرات منفي بر صنعت گردشگري پايتخت معنوي ايران داشته باشد و بازهم بر ميزان كاهش آمار ورود گردشگران و زائران به مشهد بيفزايد، چراكه اين قانون هزينه‏هاي سفر را افزايش خواهد داد.
از همين رو، به منظور جلوگيري از آثار منفي اجراي طرف هدفمند كردن يارانه‏ها بر بحث سفر و صنعت گردشگري، نماينده مردم كاشمر و بردسكن در مجلس شوراي اسلامي، خواستار آن شد تا دولت براي حمايت از اين صنعت در مشهد، «يارانه گردشگري» پرداخت كند.
20 ميليارد تومان در آمد از محل افزايش قيمت حامل هاي انرژي
به دنبال پيشنهاد محمدرضا خباز، با او در اين خصوص به گفتگو نشستيم، خباز در جريان اين گفتگو به شهرآرا مي‏گويد:با اجراي طرح هدفمندكردن يارانه‏ها، طبيعتا قيمت موادسوختي و به خصوص بنزين افزايش خواهد يافت، افزايش بنزين هم افزايش هزينه سفر را به دنبال دارد و افزايش هزينه‏هاي سفر نيز كاهش مسافرت‏ها رادر پي خواهد داشت.
وي به افزايش اعتبارات دولتي ناشي از افزايش قيمت‏ها در سال 89 اشاره كرده و اظهار مي‏كند: دولت از محل افزايش قيمت حامل‏هاي انرژي در سال اول بايد 20هزار ميليارد تومان درآمد خالص كسب كند كه 50درصد آن يعني 10هزار ميليارد تومان به صورت يارانه اقتصادي به مردم تعلق مي‏گيرد.
وي در ادامه مي‏افزايد: از 50درصد بقيه نيز، 6هزار ميليارد تومان به شركت‏هاي توليدي و توليدكنندگان صنعتي و كشاورزي تعلق مي‏گيرد و 4هزار ميليارد تومان مابقي نيز بايد به نحوي در بودجه توزيع گردد تا هزينه‏هايي كه به مردم تحميل مي‏شود، جبران شود.
تخصيص 4 هزار ميليارد تومان اعتبار به صنعت گردشگري
عضو مجمع نمايندگان استان در مجلس صرف بودجه 4هزار ميليارد توماني و اختصاص آن به عنوان يارانه در جهت گسترش حمل و نقل كشور و به خصوص مشهد را در كاهش هزينه‏هاي سفر موثر مي‏خواند و مي‏گويد: دولت اگر بپذيرد كه پرداخت يارانه گردشگري به شهر مشهد ضروري است، يا اين يارانه را بايد مستقيم به دست مردم دهد و يا آن را به صورت غيرمستقيم توزيع كند تا هزينه سفر كاهش يابد.
وي تاكيد مي‏كند: در هر صورت، تخصيص يارانه سفر، از آنجا كه تمامي شهروندان به ويژه افرادي كه به مشهد سفر مي‏كنند رادر بر مي‏گيرد، مي‏تواند، يارانه‏اي هدفمندو تاثيرگذار باشد.
هيچ مشكلي در عزم زائران خللي وارد نمي‏سازد
نظر داوودآبادي، رئيس كميسوين فني عمراني و طرح‏ريزي شهري شوراي اسلامي شهر مشهد شنيدني است. به گفته وي زائري كه به مشهد سفر مي‏كند، تنها به قصد زيارت به مشهدمقدس گام مي‏گذارد و نبود يا كمبودهاي به وجود آمده يا بروز مشكلات و موانع، نمي‏تواند خللي در عزم زيارت زائران به وجود آورد.
جواد داوودآبادي با بيان اينكه 99درصد مسافراني كه به مشهد مي‏آيند، صرفا با هدف زيارت وارد مشهد مي‏شود، مي‏گويد: بين بحث زيارت و گردشگري بايد تفكيكي قائل شويم.
وي در خصوص اجراي طرح هدفمندكردن يارانه‏ها و تاثيرگذاري آن بر گردشگري شهر مي‏گويد: هدفمندكردن يارانه‏ها سبب مي‏شود، درآمد قشر زير متوسط تا متوسط جامعه افزايش يابد، پس نه تنها رشد متوازني را شاهد خواهيم بود، بلكه شايد از اين گذر، درآمدي نيز شامل حال آنان گردد، بنابراين اگر چه تخصيص يارانه سفر به مشهد مي‏تواند كمكي براي شهروندان باشد، اما نبود آن هم به معناي كاهش آمار ورود زائران به پايتخت معنوي ايران نيست.
اهميت نحوه اجراي قانون هدفمندي يارانه‏ها
در حالي كه اغلب فعالان عرصه گردشگري از دغدغه آثار منفي اجراي طرح هدفمندكردن يارانه‏ها بر بحث سفر و صنعت گردشگري مي‏گويند، معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خراسان رضوي، نظر ديگري دارد به گفته منتجبي، هنوز خيلي زود است تا بخواهيم در مورد هدفمندكردن يارانه‏ها به عنوان قانوني كه اجرا نشده پيش داوري كنيم و آن را به قضاوت بگذاريم.
منتجبي در گفتگو با شهرآرا اظهار مي‏دارد: با توجه به اينكه دولت در كنار جذب يارانه‏ها، پيش‏بيني كرده مبالغي را به مردم پرداخت كند، لذا مي‏توان گفت قانوني كه قرار است، اتفاق بيفتد، بر سفر اثرات منفي مي‏گذارد.
وي با بيان اينكه دست‏اندركاران صنعت گردشگري در پايتخت و در سطح استان به دنبال راه‏كارهايي هستند تا به استناد آن‏ها از گردشگري مشهد حمايت كنند، خاطرنشان مي‏كند: مواردي چون آزادسازي نرخ‏ها، واگذاري و تعيين نرخ واحدها به خود مديران، واگذاري كارهاي تصدي‏گري به شكل‏ها و واحدهاي زير مجموعه و حتي بخشودگي در حوزه‏هاي تعرفه از جمله سياست‏هايي است كه مي‏تواند به اعتلاي كار واحدهاي اقامتي كمك كند.
معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خراسان رضوي، درخصوص پيشنهاد نماينده مردم كاشمر و بردسكن نيز بيان مي‏دارد: هر نوع حمايتي از صنعت گردشگري و جهانگردي استان خراسان، قطعا اثرات مثبتي نه تنها براي اين استان بلكه براي كل كشور خواهد داشت.
منتجبي در ادامه مي‏افزايد: شرايط ويژه مشهد به عنوان پايتخت معنوي ايران و شهري كه در عرصه فراملي حرف‏هاي زيادي براي گفتن دارد، مي‏تواند توجيه مناسبي براي دريافت حمايت‏هاي ويژه از سوي دولت باشد اما اصولا آن چيزي كه بيش از همه داراي اهميت است، صرفا محتواي قانون به تنهايي نيست، بلكه مديريت صحيح قانون نيز داراي اهميت است.
حذف ماليات بر ارزش افزوده در صنعت هتلداري
مدير جامعه هتل داران نيز در گفتگو با شهرآرا به ديده نشدن هزينه سفر در سبد خانوار خانواده‏ها اشاره كرده و مي‏گويد: متاسفانه درصد ناچيزي از درآمد خانواده ها، پس از گزينه‏هايي چون خوراك، پوشاك و مسكن، به سفر تعلق مي‏گيرد كه با اجراي طرح هدفمندكردن يارانه‏ها، همين درصد نامحدود هم به طوركلي از سبد خانوارها حذف خواهد شد.
قانعي با بيان اينكه افزايش هزينه حامل‏هاي انرژي در قيمت تمام شده سفر نيز افزايش چشم‌گيري ايجاد خواهد كرد، خاطرنشان مي‏كند: حذف يارانه هتل‏ها واحدهاي اقامتي سبب بالا رفتن هزينه‏هاي اين مراكز خدماتي مي‏شود. اين افزايش هزينه، سبب تعطيلي هتل‏ها، كاهش اشتغال، افزايش بيكاري، تعطيلي صنايع و خدمات وابسته و در نتيجه وارد آمدن آسيب‏هاي جدي به صنعت هتلداري مي‏شود.
پرداخت يارانه گردشگري؛ حمايت اين صنعت در مشهد است
وي با اشاره به اينكه اغلب مسافران مشهد را قشر ضعيف و متوسط جامعه تشكيل مي‏دهند، تصريح مي‏كند: اگر نتوانيم هزينه‏ها را كاهش دهيم، تعطيلي بنگاه‏ها و شركت‏هاي خدماتي اصلي انكارناپذير خواهد بود. چراكه گردشگراني كه به دنبال تفريح هستند، عمدتا به مناطقي مسافرت مي‏كنند كه امكانات متنوع‏تري هم دارد.
وي با تاكيد بر اينكه «پرداخت يارانه گردشگري» به شهر مشهد مي‏تواند، گامي جدي در راستاي حمايت از اين صنعت باشد، مي‏گويد: بايد تلاش كرد ماليات بر ارزش افزوده در صنعت هتلداري به گونه‏اي حذف شود تا قشر ضعيف و متوسطي كه به مشهد سفر مي‏كنند بتوانند از اين خدمات استفاده كنند.
رئيس جامعه هتلداران گام ديگر را در كاهش هزينه‏هاي بخش هتلداري، پوشش هزينه‏هاي بيمه‏اي به كمك يارانه‏هاي دولتي عنوان كرده و مي‏افزايد: علاوه بر اين دولت مي‏تواند با اختصاص اعتبارات دولتي از اين صنعت در برابر رقباي خارجي حمايت كند در غيراين صورت مشهد شاهد بحران جدي در عرصه توريست و صنعت گردشگري خواهد بود.
گمانه زني ها در خصوص هدفمند كردن يارانه ها و تاثير آن بر گردشگري به خصوص گردشگري بزرگترين كلان شهر مذهبي دنيا همچنان ادامه دارد. اما آن چه مسلم است، آن است كه اجراي هر طرحي آثار مثبت و منفي خاص خود را خواهد داشت. كه مي توان با آينده نگري و برنامه ريزي دقيق اثرات منفي آن را تا حد زيادي كاهش داد.در گزارش بعدي تلاش مي شود ديگر جوانب تاثيرات هدفمند كردن يارانه ها بر صنعت گردشگري مشهد مورد بررسي قرار گيرد.